Komentarz do projektu American Space Commerce Free Enterprise Act of 2017 – cz. I

Śmiało kroczyć tam, gdzie nie dotarło jeszcze żadne prawo!

I. Uwagi ogólne

Projekt amerykańskiej ustawy o swobodzie działalności zarobkowej (handlowej) w przestrzeni kosmicznej (American Space Commerce Free Enterprise Act of 2017[1], dalej jako: „ASCFEA”) jest przedmiotem wielu kontrowersji, w tym politycznych (min. sprzeciw wobec koncepcji „America First”). Warto jednak pominąć je i przyjrzeć się wyłącznie przepisom zawartym w ASCFEA.

2. Ustalenia (ang. Findings), Polityka (ang. Policy), Cele (ang. Purposes)

Zgodnie z Ustaleniami ASCFEA, Kongres Stanów Zjednoczonych zauważa, iż obecne przepisy (scil. USA) są zgodne z Traktatem o przestrzeni kosmicznej z 1967 r.[2], dalej jako: „OST”. Niemniej, ze względu na dynamicznie rozwijający się prywatny sektor kosmiczny, wymagane jest usprawnienie i zmniejszenie obciążeń administracyjnych, związanych z wydawaniem pozwoleń i nadzorem nad działalnością w przestrzeni kosmicznej. Ponadto, rozwój pozarządowych podmiotów aktywnych w przestrzeni kosmicznej ma dobroczynny wpływ bezpieczeństwo narodowe, politykę zagraniczną oraz interesy gospodarcze Stanów Zjednoczonych.

Komentarz: W Ustaleniach nie zaznaczono tego, że urządzenia wykorzystywane do wynoszenia ładunków w przestrzeń kosmiczną lub operujące w tej przestrzeni są tzw. urządzeniami podwójnego zastosowania (mogą zostać wykorzystane w celach cywilnych, zarobkowych lub militarnych).

W zakresie Polityki ASCFEA, stwierdzono m.in., że:

“United States citizens and entities are free to explore and use space, including the utilization of outer space and resources contained therein, without  conditions or limitations”.

Komentarz: Norma ta może być interpretowana jako przyzwolenie na „wolną amerykankę” w przestrzeni kosmicznej.

Należy zauważyć też,  że pojęcie „utilization” jest semantycznie niedookreślone. Obejmuje zarówno czerpanie korzyści z handlu kruszcami lub paliwem kosmicznym wydobytym z ciała niebieskiego albo pozyskanym z przestrzeni kosmicznej (np. hel-3 z wiatru słonecznego lub energia z satelitów transmitujących energię słoneczną), jak i wykorzystanie ich do np. zwiększenia samowystarczalności pozaziemskich pojazdów i placówek.

Warto przyjrzeć się również pozostałym postanowieniom Polityki ASCFEA.

“This freedom is only to be limited when necessary to assure United States national security interests are met and to authorize and supervise non-governmental space activities to assure such activities are carried out in conformity with the international obligations of the United States under the Outer Space Treaty”.

Komentarz: Zgodnie z tą normą, wolność eksploracji i wykorzystania przestrzeni kosmicznej przez podmioty będące obywatelami bądź przedsiębiorcami zarejestrowanymi na terenie Stanów Zjednoczonych może być ograniczona jedynie względami bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych oraz zobowiązaniami wynikającymi  z OST. Nie będzie zatem mowy np. o zawłaszczeniu ciała niebieskiego lub handlu działkami na Księżycu. Dozwolone natomiast będzie m.in. stawianie stacji kosmicznych w głębokiej przestrzeni kosmicznej lub na powierzchni ciała niebieskiego.

 W zakresie Polityki ASCFEA zapowiedziano także zwiększenie bezpieczeństwa obiektów kosmicznych, przy równoczesnym zwiększeniu przejrzystości postępowania oraz zmniejszenia obciążeń administracyjnych.

W Celach ASCFEA powtórzono założenie zmniejszenia (na korzyść pozarządowych podmiotów działających w przestrzeni kosmicznej) obciążeń administracyjnych, dotyczących nadzoru i wydawania pozwoleń na operowanie w przestrzeni kosmicznej oraz zapewnienie szeroko rozumianego bezpieczeństwa.

To ensure that the United States remains the world leader in commercial space activities” (drugi Cel ASCFEA), wpisuje się w idee “America First”.

Komentarz: Pokojowe wykorzystanie przestrzeni kosmicznej nie wyklucza rywalizacji gospodarczej.

3. Definicje ASCFEA

Wśród definicji ASCFEA, znajdziemy bardzo ważną, poszerzoną definicje obiektu kosmicznego:

 (11) SPACE OBJECT

13 ‘‘(A) IN GENERAL.—The term ‘space object’ means—

‘‘(i) a human-made object located in outer space, including on the Moon and other celestial bodies, with or without human occupants, that was launched from  Earth, such as a satellite or a spacecraft,  including component parts of the object;  and

‘‘(ii) all items carried on such object that are intended for use in outer space outside of, and independent of, the operation of such object.

‘‘(B) INCLUSION.—Such term includes any human-made object that is—

‘‘(i) manufactured or assembled in outer space; and ‘‘

(ii) intended for operations in outer space outside of, and independent of, the operations of such object in which the  manufacturing or assembly occurred. 

‘‘(C) EXCLUSIONS.—Such term does not include—

‘‘(i) an article on board a space object  that is only intended for use inside the space object;

‘‘(ii) an article manufactured or processed in outer space that is a material; or 

‘‘(iii) an article intended for use out-side of a space object as part of the certified operations of the space object.

Komentarz: Definicja obiektu kosmicznego obejmuje urządzenie (m.in.: sondę kosmiczna, satelitę lub pojazd), wykonane w przestrzeni kosmicznej, zdolne do działania poza obiektem (np. stacją kosmiczną albo fabryką orbitalną), w którym został zbudowany lub złożony.

Obiektem kosmicznym nie są jednak narzędzia, jako przedmioty używane wewnątrz lub na zewnątrz obiektu kosmicznego oraz materiały stworzone lub przetworzone w przestrzeni kosmicznej (m.in.: stopy metali, światłowody lub rego-beton/mooncreete). Ma to duże znaczenie w przypadku np. zderzenia z obiektem kosmicznym należącym do innego podmiotu prywatnego bądź publicznego.

 

[1]Tekst projektu został opublikowany na stronie internetowej Kongresu Stanów Zjednoczonych, https://www.congress.gov/bill/115th-congress/house-bill/2809, dostęp 3.07.2017 r.

[2]Układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi z 27.01.1967 r. (Dz. U. z 1968 r. Nr 14, poz. 82).

Kamil Muzyka

 

Wpis ten nie stanowi opinii lub porady prawnej w rozumieniu obowiązującego prawa. Ma on wyłącznie informacyjny charakter, stanowiąc wyraz poglądów jego autora na tematy prawnicze. Autor wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych na jego podstawie. 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.